Կրոնական պատկերն աշխարհում

Աշխարհի մահմեդական բնակչության ամենամեծ համամասնությամբ երկրներն են Ինդոնեզիան (13,1%), Հնդկաստանը (11%), Պակիստանը (10,5%) և Բանգլադեշը (8,4%): Պակիստանի Կարաչի քաղաքը ամենաշատ մահմեդական բնակչությունն ունի), հինդուիզմին (15%, 1,2 միլիարդ հինդուսներ ապրում են Հնդկաստանում և Նեպալում) և բուդդիզմին (7%, Բուդդայական մեծ բնակչություն ունեցող երկրներն են Մոնղոլիան, Թաիլանդը, Մյանմարը, Լաոսը և Կամբոջան։ Աշխարհի 500 միլիոն պրակտիկ բուդդայականների մոտ կեսը բնակվում է Չինաստանում): 

Աշխարհում մարդկանց մոտ 16 տոկոսը ոչ մի կրոնական պատկանելություն չունի: Այս «ոչ մին» ներառում է աթեիստներին, ագնոստիկներին և մարդկանց, ովքեր, գուցե, հավատում են Աստծուն կամ հոգևոր կյանքին, բայց չեն նույնականանում որևէ կրոնի հետ: Չինաստանում և Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայի, Հյուսիսային Կորեայի, Չեխիայի և Էստոնիայի բնակչության մեծ մասը չունեն կրոնական պատկանելություն:

Աշխարհի բնակչության ևս 7 տոկոսը  հանդիսանում է այլ կրոնների հետևորդ, այդ թվում՝ 0,2 տոկոս կազմում է Հուդայականույթան հետևորդների թիվը՝ 16մլն, մոտ 6 տոկոսը ազգային կամ ավանդական կրոնների հետևորդներ են։ Դրանք ներառում են աֆրիկյան ավանդական կրոնները, չինական ժողովրդական կրոնները, բնիկ ամերիկյան կրոնները և ավստրալական աբորիգենների կրոնները: Եվս 1 տոկոսը հետևում է մի շարք այլ դավանանքների, այդ թվում՝ բահային, տաոիզմի, ջայնիզմի, սինտոիզմի, սիկհիզմի, տենրիկյոնի, զրադաշտականությանը, վիկկաին և այլն:

Շատ դեպքերում կրոնն ավելին է, քան անձնական հավատքի դրսևորում կամ ապրելակերպ, այն ներդրված է  կառավարման համակարգերում: Պետությունների ավելի քան 20%-ը (43) ունի պաշտոնական պետական ​​կրոն, այդ թվում՝ Իսլամը պաշտոնական կրոն է 27 երկրներում։ Մի քանի երկրներ իրենց համարում են քրիստոնեական հանրապետություններ, որտեղ քրիստոնեությունը համընդհանուր ընդունված կրոն է: Դրանց թվում են Արգենտինան, Կոստա Ռիկան, Ֆինլանդիան, Հունաստանը, Հայաստանը, Սամոան, Իսլանդիան և Մալթան: Երկու երկրներում (Բութանը և Կամբոջան)  Բուդդայականությունն է պետական ​​կրոն, իսկ մեկը (Իսրայելը) պաշտոնապես հրեական պետություն է։  Հինդուիզմը ոչ մի երկրում պետական ​​կրոն չի հանդիսանում:

Ամենակրոնական երկրներն են Քենիան, Սենեգալը, Պակիստանը, Եթովպիան և Կոսովոն, ամենաքիչը՝ Ճապոնիան, Չեխիան, Շվեդիան և Վիետնամը:

Աստծո գոյությանն այնպես, ինչպես նկարագրված է Սուրբ գրություններում, բնակչության թվով ամենաշատը հավատում են Թուրքիայում՝ 73 տոկոս, ամենաքիչը՝ Ճապոնիայում՝ 3 տոկոս:

Եվրոպական և Հյուսիսային Ամերիկայի երկրներում տասը հարցվածներից առնվազն վեցը կարծում է, որ բարոյական լինելու համար պարտադիր չէ հավատալ Աստծուն (Ամենաբարձր տոկոսը՝ Շվեդիայում՝ 90), հակառակ պատկերն է Մալազիայում, որի բնակչության 78 տոկոսը կարծում է, որ Աստծուն հավատալը բարոյական լինելու անհրաժեշտություն է, իսրայելցիները  մոտ կարծիքները գրեթե հավասար են բաժանված:

Իսկ ի՞նչ կրոնական պատկեր է Հայաստանում:

Ըստ 2022 թ. մարդահամարի տվյալների, ՀՀ 2 մլն 932.731  հազար բնակչության  2. մլն 865.877-ը կրոնական համոզմունքներ ունի, այդ թվում՝ նրանցից 2 մլն. 793.947-ը Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ է, 17.884-ը՝ կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ: 515 հոգի մուսուլման է, 2132-ը՝ հեթանոս,  17.501-ը չունի կրոնական պատկանելիություն, իսկ 49.353-ը հրաժարվել է պատասխանել հարցին:

Այս ամենով հանդերձ՝ հիմնավորվում է կրոնագիտության կարևրությունը և անհրաժեշտությունը՝ գիտական մոտեցում ցուցաբերելու մարդկային կյանքի մաս կազմող բաղկացուցչի վերաբերյալ լուրջ, դիլետանտիզմից ու ֆանատիկ ծայրահեղությունից անդին մոտեցում ցուցաբերելու հարցում:

Իսկ ավելի կոնկրետ, կրոնագիտությունը` որպես գիտելիքների առանձին համակարգ, ձևավորվել է 19-րդ դարի սկզբների և  նպատակ ունի բացահայտելու կրոնի և կրոնական համակարգերի առաջացման և զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները, ամբողջությամբ նկարագրելու կրոնի գործառույթները, պարզել, թե ինչ դեր ունի այն մարդու և հասարակության կյանքում, որքանով է ներազդում տարբեր մշակույթների ձևավորման վրա: Ուսումնասիրելով կրոնի ֆունկցիոնալ նշանակությունը և ոլորտին առնչվող ամենատարբեր երևույթներ’ կրոնագիտությունը կրոնները դիտարկում է հասարակության, հասարակական տարբեր խմբերի և անհատի զարգացման դինամիկայի մեջ: